Yod brom vannası – tərkibində müəyyən konsentrasiyada yod və brom ionları olan mineral su ilə həyata keçirilən balneoloji prosedurdur. Bu prosedur zamanı aktiv maddələr dərinin səthi təbəqələrindən (epidermis) keçərək qan dövranına daxil olur və hüceyrə səviyyəsində müalicəvi təsir göstərir.
Yod-Brom vannası Naftalan vannasına əks göstəriş olduqda alternativ fizioterapiya üsulu kimi tətbiq edilir. Tərkibindəki yod və brom mineralları orqanizmə sakitləşdirici, iltihabəleyhinə və bərpaedici təsir göstərir.
Yod Brom vannası necə təsir göstərir?
Su proseduru zamanı orqanizmə üç əsas faktoru eyni vaqda təsir edir:
Kimyəvi faktor: Dəri vasitəsilə absorbsiya olunan (sorulan) yod və brom ionları toxumalarda toplanır. Yod qalxanvari vəzinin fəaliyyətini tənzimləyir, lipid (piy) mübadiləsini yaxşılaşdırır və qanın özüllüyünü azaldır. Brom isə mərkəzi sinir sistemində tormozlanma müddətlərini gücləndirərək sakitləşdirici və ağrıkəsici təsir yaradır.
Termik faktor: Suyun optimal temperaturu (adi halda $36-37^\circ\text{C}$) damarları genişləndirir, qan və limfa dövranını sürətləndirir, əzələ gərginliyini götürür.
Mexaniki faktor: Suyun hidrostik təzyiqi dərinin reseptorlarını stimullaşdırır, toxuma hidratasiyasını və mikrosirkulyasiyanı yaxşılaşdırır.
Prosedur zamanı dərinin üzərində “duz örtüyü” və ya “depo” yarandığı üçün yod və brom ionlarının təsiri vanna qəbulundan sonra da saatlarla davam edir.
Yod Brom vannalarının sağlamlığa əsas faydaları
Yod və brom elementlərinin sinergik (bir-birini gücləndirən) təsiri orqanizmin bir çox sisteminə müsbət tesir edir:
Mərkəzi və Periferik Sinir Sistemi: Brom ionları baş beynin qabıq maddəsində tormozlanma proseslərini bərpa edir. Bu, həyəcanı azaldır, yuxu rejimini normallaşdırır və stresə qarşı dözümlülüyü artırır.
Ürək-Damar Sistemi: Yod brom vannaları arteriyal təzyiqin normallaşmasına kömək edir, damar divarlarının elastikliyini artırır, qanın laxtalanma qabiliyyətini tənzimləyərək mikrotromb əmələgəlmə riskini azaldır.
Endokrin Sistem və Mübadilə: Yod aktiv şəkildə qalxanvari vəz tərəfindən mənimsənilir və hormon sintezində iştirak edir. Həmçinin orqanizmdə maddələr mübadiləsini və piylərin parçalanmasını sürətləndirir.
Dayaq-Hərəkət Aparatı: Oynaq və əzələlərdə olan iltihabi prosesləri azaldır, toxumaların regenerasiyasını (bərpasını) yaxşılaşdırır və ağrı sindromunu yüngülləşdirir.
Qadın və Kişi Sağlamlığı: Çanaq organlarında qan dövranını yaxşılaşdıraraq xroniki iltihabi xəstəliklərin reabilitasiyasında müsbət nəticə verir.
Yod Brom vannasının istifadəsinə göstərişlər
Balneoterapiyanın bu növü həm müalicəvi, həm də bərpaedici məqsədlərlə həkim tərəfindən təyin olunur. Əsas göstərişlər aşağıdakılardır:
1. Sinir sistemi xəstəlikləri
Nevrozlar, nevrastenik vəziyyətlər və yüksək qıcıqlanma
Xroniki yorğunluq sindromu və yuxusuzluq
Neyrosirkulator ddistoniya (NSD)
Radikulitlər, nevralgiyalar və pleksitlər
2. Ürək-Damar sistemi xəstəlikləri
I və II dərəcəli arterial hipertoniya (arterial təzyiqin yüksəlməsi)
İşemiya xəstəliyinin ilkin mərhələləri (stabil stenokardiya I-II FK)
Atherosklerotik kardioskleroz
Veziyyətdən asılı olaraq damar distoniyaları
3. Dayaq-Hərəkət Aparatı və Oynaq Xəstəlikləri
Osteoxondroz, fəqərəarası disk yırtıqlarının reabilitasiya dövrü
Revmatoid artrit (kəskinləşmə dövründən kənar)
Osteoartroz, spondiloz
Travmalardan, əzələ və vətər zədələnmələrindən sonrakı bərpa dövrü
4. Dermatoloji (Dəri) xəstəlikləri
Psoriaz (sədəf xəstəliyi)
Ekzema və neyrodermit
Dərinin allergik səpkiləri və qaşınmalar (stasionar mərhələdə)
