Sualtı dartqı
Sualtı dartqı proseduru bel və boyun nahiyəsində uzun müddətdir davam edən ağrılardan əziyyət çəkən pasiyentlər üçün əməliyyatsız, təhlükəsiz və getdikcə daha çox tətbiq olunan fizioterapiya üsullarından biridir.
Sualtı dartqı (traksiya) terapiyası su mühitində onurğa və oynaqlara yumşaq dartıcı təsir göstərən fizioterapiya üsuludur. Suyun rahatlaşdırıcı təsiri əzələlərin boşalmasına, onurğa sütununa düşən yükün azalmasına və hərəkətlərin asanlaşmasına kömək edir.
Sualtı dartqı proseduru nədir?
Sualtı dartqı — isti suda aparılan xüsusi fizioterapevtik prosedurdur. Bu zaman pasiyent xüsusi hovuzda və ya sualtı dartqı qurğusunda suya salınır, bədəninin müəyyən hissəsi (adətən çiyinlər və ya bel nahiyəsi) qayışlar vasitəsilə sabitlənir, ayaqlar isə yüngül çəki ilə tədricən dartılır.
Məqsəd — onurğa (fəqərələrdən ibarət, bədənin əsas dayaq sütunu) sütunundakı fəqərələr arasındakı məsafəni bir qədər artıraraq, sıxılmış sinir köklərinin və fəqərələrarası disklərin (fəqərələr arasında yerləşən, yastıqcıq rolunu oynayan qığırdaq toxuması) üzərindəki təzyiqi azaltmaqdır.
Suyun burada iki mühüm rolu var: birincisi, suyun qaldırıcı qüvvəsi (bouyancy) bədən çəkisinin onurğaya olan təsirini azaldır və əzələləri xeyli rahatlaşdırır; ikincisi, isti suyun temperaturu (adətən 34–37°C) qan dövranını yaxşılaşdıraraq əzələ spazmını aşağı salır. Bu iki amilin birləşməsi nəticəsində dartqı daha az ağrı ilə, daha effektiv şəkildə aparıla bilir — quru mühitdə aparılan dartqıya nisbətən.
Sualtı dartqı proseduru necə işləyir?
Prosedur zamanı tətbiq olunan tədricən artan çəki fəqərələr arasındakı boşluğu bir qədər genişləndirir. Bu, aşağıdakı effektləri yaradır:
- Sıxılmış sinir köklərinin üzərindəki təzyiq azalır;
- Fəqərələrarası disklərə maye və qida maddələrinin daxil olması asanlaşır;
- Ətraf əzələ və bağların gərginliyi azalır;
- Qan dövranı yaxşılaşır, iltihabi proseslər tədricən geriləyir.
Sualtı dartqı hansı hallarda tətbiq olunur?
Sualtı dartqı proseduru, adətən, onurğa ilə bağlı müəyyən simptomları olan və konservativ (əməliyyatsız) müalicəyə üstünlük verən pasiyentlərə tövsiyə edilir.
Ən çox rast gəlinən göstərişlər bunlardır:
- Bel və ya boyun nahiyəsində xroniki ağrı — xüsusilə uzun müddət oturaq həyat tərzi və ya fiziki gərginliklə əlaqəli yaranan ağrılar;
- Fəqərələrarası disk yırtığı və ya protruziyası — diskin normal formasını itirərək sinir köklərinə təzyiq göstərməsi;
- Osteoxondroz — fəqərələrarası disklərin yaşla və ya aşınma nəticəsində zədələnməsi;
- Radikulopatiya — sinir kökünün sıxılması nəticəsində qol və ya ayağa yayılan ağrı, uyuşma və ya güc itkisi;
- İşias — oturaq sinirin sıxılması nəticəsində bel və ayaq boyunca yayılan kəskin ağrı;
- Əzələ spazmı və gərginliyi — onurğa ətrafı əzələlərin xroniki gərginliyi;
- Yüngül skolioz hallarında əlavə fizioterapiya vasitəsi kimi.
Vacib qeyd: sualtı dartqı yalnız həkim tərəfindən aparılan müayinə və qiymətləndirmədən sonra, konkret diaqnoza əsasən təyin olunmalıdır. Hər bel ağrısı bu prosedur üçün göstəriş deyil.
